Genetyka z ringu w Siedlcach: dlaczego młode pokolenie buhajów wygrywa wyścig o postęp hodowlany?

Gratulujemy wszystkim producentom mleka, którzy włożyli ogromny wysiłek w przygotowanie zwierząt i za ich prezentację na wystawowym ringu. To był z Waszej strony pokaz profesjonalizmu i pasji. Publiczność zgromadzona wokół ringu – często niezwiązana z hodowlą bydła – mogła na własne oczy przekonać się, jak pielęgnujecie zwierzęta i ile serca wkładacie w codzienną pracę przy nich.

Wiele córek po topowych buhajach wystąpiło na ringu w Siedlcach podczas XX Regionalnej Wystawy Zwierząt Hodowlanych. Hodowcy i publiczność wystawy podziwiali samice po takich buhajach jak: MADTIME, CANTURO, MO RED PP, KZ LOTAN, BENICIO, SPRIGSTEEN czy GARETT. Wielu z tych samców to dobrze znani hodowcom bydła mlecznego rozpłodnicy, które na stałe wpisały się w postęp genetyczny polskiej hodowli i produkcji mleka w naszym kraju. Są oni dobrze znani nie tylko Ewie Zalewskiej z Czarnowąża, Tomaszowi Zawadce z Dębego Małego, Janowi Makowieckiemu z Dzięciołów Bliższych, Dariuszowi Żyłowskiemu z Grodzicka Ołdaków czy Andrzejowi Koncy z Jędrzejowa Nowego, czyli tym, którzy współpracują z MCHiRZ w Łowiczu i ze swoimi zwierzętami przybyli do Siedlec, ale także innym hodowcom bydła spoza Mazowsza.

Buhaje, których córki oklaskiwaliśmy w Siedlcach, dały początek wielu wspaniałym samicom. I mimo tego, że nasienie dobrze znanych gwiazd, takich jak GARETT czy BENICIO, nie jest już oferowane hodowcom, dały one życie kolejnym samicom, które stały się matkami buhajów lub wydały na świat wybitnych synów cieszących się dziś zaufaniem hodowców bydła i producentów mleka. Do grona buhajów, które dziś należą do krajowej czołówki w zestawieniach wartości hodowlanych, a w których liniach rodowodowych znajdziemy powyższe rozpłodniki, należą m.in. DEBO-VAREL ET, KR MALAGA, DEBO-GOMEZ, MAESTRO, KR ARCHIBALD czy DEBO-BOKUR.

Rewolucja genomowa: jak młode rozpłodniki wyprzedzają sprawdzonych weteranów

Dlaczego młodsze samce zajmują miejsce starszych? Genomika skróciła odstęp pokoleniowy z około 5–6 lat do zaledwie 1,5 roku – w hodowli bydła mlecznego oznacza to, że postęp genetyczny, na który kiedyś czekano dekadę, dziś dokonuje się błyskawicznie.

Córki młodego buhaja są kojarzone z jeszcze lepszymi samcami nowej generacji. Jeśli stado kryje się starszym buhajem (nawet o wybitnej wycenie z córek sprzed kilku lat), korzysta się z genetyki o jedno lub dwa pokolenia wstecz. Roczny postęp w indeksach wynosi kilkadziesiąt punktów, co bezpośrednio przekłada się na produkcję i cechy funkcjonalne.

Poza tym wycena genomowa opiera się na analizie DNA z markerami SNP i ma wiarygodność na poziomie 70–75% już w momencie narodzin cielęcia. To poziom pewności porównywalny z wyceną buhaja na podstawie kilkunastu córek w tradycyjnym systemie – ale bez czekania na ich laktację. Krótko mówiąc: starszy buhaj oferuje głównie sentyment i 95% powtarzalności cech z przeszłości, podczas gdy młody buhaj genomowy daje realny zysk z genetyki jutra.

Siła rodowodu: dlaczego stabilna linia ojcowska to klucz do sukcesu w oborze

Dlaczego ważne są linie rodzicielskie, na które zwracacie także uwagę w doborze buhajów na kolejne pokolenia córek?

Analiza linii rodzicielskich (zarówno ojcowskiej, jak i żeńskiej rodziny buhaja) pozwala podejmować Wam roztropne decyzje, bo z jednej strony chroni stado przed ukrytymi wadami, z drugiej strony decyduje o powtarzalności cech produkcyjnych u kolejnych pokoleń córek. Najlepsze buhaje nie biorą się z przypadku – stoją za nimi wielopokoleniowe rodziny krów o udokumentowanej wydajności, doskonałym pokroju i długowieczności. Buhaj pochodzący z wyrównanej linii, w której matka, babka i prababka miały zdrowe wymiona, bezproblemowe wycielenia i wysoką zawartość suchej masy w mleku, daje znacznie większą gwarancję, że te cechy utrwalą się u jego córek, niż samiec będący jedynie „jednorazowym wyskokiem” statystycznym.

Pamiętajcie, że różne linie genetyczne utrwalają specyficzne typy budowy i predyspozycje – jedne niosą wybitną pojemność i szerokość klatki piersiowej, inne doskonałe zawieszenie wymienia czy idealne ustawienie nóg. Znajomość cech charakterystycznych dla danej linii ojcowskiej pozwala Wam dobrać nasienie w taki sposób, aby skutecznie skorygować określone cechy w stadzie.